Çocuklarda Tırnak Yeme Davranışı

Tırnak yeme 2 -3 yaş civarında başlayan ve pek çok çocukta görülen bir davranıştır. Çocuklar

çeşitli sebeplerden dolayı tırnak yemeye başlarlar ve bu davranışı sürdürürler.

Bebeklikten çocukluğa geçişte, çocuklar bilinmeyen dünyayı ve nesneleri keşfederken zaman

zaman bir nesneye ihtiyaç duyabilirler. Bu nesne kimi zaman bir battaniye, kimi zaman

annenin göğsü, saçı, sürekli yanlarında taşıdıkları bir oyuncak, ağza götürülen parmaklar

olabilir.

Tırnak yeme davranışını söndürmeye odaklanmaktan ziyade, davranışın altında yatan sebebi

araştırmak önemlidir. Zira sebebi keşfedilmeden söndürülen davranış, başka bir davranışa

dönüşebilir. Örneğin tırnak yiyen bir çocuk, uygulanan teknikler sonucu tırnak yemeyi

bırakabilir ama altında yatan sebep hala devam ettiği için tırnak yeme davranışı yerini parmak

emme, altına kaçırma, saç koparma gibi davranışlara bırakabilir. Dolayısıyla davranışa yol

açan etmenler araştırılmalıdır.

Ailede, okulda veya çevrede tırnak yiyen birisi varsa, çocukların bu davranışı model alması

ve kopyalaması olasıdır. Yani çocuğun davranışı taklit yoluyla öğrenmesi muhtemeldir. Öte

yandan çocuğun hareketlerinin kısıtlanması, baskıcı, otoriter, kısıtlayan bir ebeveyn tutumu,

kardeş kıskançlığı, çocuğun davranışlarının çoğunlukla tasvip edilmemesi, çocuklar arasında

ayrım yapılması, anne ve babanın yeterince ilgi ve sevgi göstermemesi, cinsel istismar,

korkular ve kaygılar, çocuğun yanında yaşanan geçimsizlikler gibi pek çok hayat olayı ve

rutindeki değişiklikler tırnak yemeye sebebiyet verebilir.

Çocuklar çoğu zaman bu davranışı kendilerini rahatlatmak, güvende hissetmek, duygu

durumlarını regule etmek, stresi azaltmak, sıkıntı gidermek için bilinçsizce yaparlar. Öte

yandan bu davranış kimi zaman kendini veya etrafındakileri cezalandırma olarak da

değerlendirilir. Tüm bu etkenlerin yanı sıra çocuğun hayatındaki ve rutinindeki değişimler de

davranışa sebebiyet verebilir. Örneğin kardeşi yeni doğmuş bir çocuk, kardeşine olan ilgiyi

kıskanıp, regresif davranışlar sergilemeye başlayabilir ve bebeksi tavırlar içine girebilir.

Tırnak yiyen çocuğa nasıl destek olunur?

Ebeveynlerin aklına ilk gelen yöntem ‘acı oje sürmek’, defalarca ‘yapma’ diye uyarmak, ulu

orta çocuklarının tırnak yemesinden bahsetmektir. Oysa bu eylem planlarının, davranışı

söndürmekten ziyade pekiştirdiği görülmektedir.

Eğer davranış pekişmemişse ve çocuk etiketlenip, farkındalık kazanmamışsa, söndürmek çok

da zor değildir.


Ne yapılabilir?

 En büyük enerji, davranışın altında yatan sebepleri araştırmak olacaktır. Bu sebeplerin

düzenlenmesi için özen gösterilmelidir.

 Aile katı ve baskıcı bir tutum sergiliyorsa bunu yumuşatabilir.

 Çocuk tırnak yediği esnada, el ve ağız oyalayacak etkinliklere yönlendirilebilir (oyun

hamuru oynamak, parmak boyama, kuruyemiş gibi yiyecekler vermek, yumuşak

toplarla oynamak gibi)

 ‘Yapma, yeme’ gibi uyarılar minimuma indirilebilir.

 Çocuğun ne zaman, ne sıklıkla tırnak yediği araştırılıp, davranış günlükleriyle takip

sağlanabilir. Böylelikle davranışın altında yatan dinamik hakkında ipuçları elde

edilecektir.

 Mevcutsa çocuğun yanında yaşanan tartışmalar sonlandırılabilir.

 Tırnak bakımı çocuğa yaptırılabilir.


 Cezalandırma, azarlama, şiddet uygulama, acı biber & acı solüsyon sürme, çocuğun

yanında başkalarına durumdan bahsetmekten kaçınılabilir.

 Çocukla bire bir, nitelikli zaman geçirmek önemlidir.

 Çocuğun duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebileceği ortamlar yaratılabilir.

Sohbet, oyun, resim çizme gibi.

 Çocuğun davranışlarını takip ettiğiniz algısı yaratılmamalıdır. Zira bu ikincil

kazanımları da getirir. Çocuk ilgi çektiği için tırnak yemeye devam edebilir.

 Yasaklamalardan ve katı kurallardan uzak durulmalıdır. Yasak olan cezbedici olacağı

için süreci pekiştirebilir.

 Denediğiniz işe yarayan ve işe yaramayan yöntemleri gözden geçirilebilir.

 Yaşı 7 ve üstündeyse alışkanlıklardan vazgeçmek üzerine motivasyon konuşması

yapılabilir.

 Çocuğun yeterince dinlendiğinden emin olmak önemlidir.

Süreç uzuyor, herhangi bir değişim yaşanmıyor ve çocuğun işlevselliği etkileniyorsa

uzman desteği almakta fayda vardır.


İrem Alişanoğlu Polat

Uzman Klinik Psikolog

İletişim

Klinik Psikolog İrem Polat

Adres : Mita Psikoloji, Nisbetiye Mahallesi, Başa Sokak, Emin Usta Apt, No:14, D:2, Levent / İstanbul

E-Posta : psikologirempolat@gmail.com 

Telefon: 0553 708 64 82

  • Black Facebook Icon